INFO WATERLOPEN Najaar 2025 - Voorjaar 2026
De stad Deinze bevindt zich op de plek waar het Afleidingskanaal van de Leie, de Toeristische Leie en de Leie samenkomen. Het Afleidingskanaal en de Leie worden in het kader van het binnenvaartproject Seine Schelde Vlaanderen aangepast voor grotere schepen tot 4500 ton. Naast de opwaardering voor scheepvaart is er aandacht voor natuurherstel, landschap en recreatie. Langs de oevers van de Leie bieden plasbermen en lagunes extra kansen voor een hogere biodiversiteit. Heel wat steden integreren de Leie als groenblauw netwerk in hun stadsvernieuwing en willen zo mensen dichter bij het water brengen.
Langs het Kanaal Roeselare-Leie en in de haven van Roeselare zijn veel bedrijven gevestigd. Het projectplan voor dit kanaal voorziet een belangrijke ontwikkeling ter ondersteuning van de West-Vlaamse economie. Het kanaal vervult ook een belangrijke rol als bufferbekken tegen wateroverlast. In Ingelmunster is een paaiplaats aangelegd zodat het visbestand verder kan ontwikkelen. Ook de waterrecreant vindt actie en ontspanning op en langs het kanaal.
Gent is een historische stad rijk aan water en waterlopen. Bij regenperiodes kan een te grote wateraanvoer in de Schelde en de Leie de stad bedreigen. Dankzij keersluizen en de Ringvaart om Gent wordt het aankomend water tegengehouden en afgeleid naar de Zeeschelde, het Kanaal Gent-Oostende en het Kanaal Gent-Terneuzen. De Ringvaart om Gent laat eveneens een vlotte scheepvaart toe rond de stad. Industriezones situeren zich vooral ten noorden van de stad langs de Ringvaart en in North Sea Port.
Het Kanaal Gent-Terneuzen verbindt het Gentse havengebied via de Westerschelde in Nederland met de Noordzee. De nieuwe zeesluis in Terneuzen verhoogt de maritieme toegang en vormt een aanwinst voor de Nederlandse en Vlaamse economie. De industriële activiteiten in de haven zijn echter grootverbruikers van energie. Om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan zet North Sea Port in op alternatieve energiebronnen en maakt hij onder meer deel uit van het geplande waterstofnetwerk voor ons land.
Het Kanaal Gent-Oostende doorkruist onder meer het Brugse poldergebied. Het is één van de oudste kanalen in Vlaanderen. Langs het kanaal wisselt industrie af met weidse landschappen. Het verbindt de zeehavens van Zeebrugge, Oostende en Gent met het binnenland. Naast scheepvaart speelt het kanaal een belangrijke rol in het waterbeheer rond de steden Brugge en Gent. De keersluis van Beernem moet daarbij een te hoge watertoevoer richting Brugge onder controle houden.
Het Boudewijnkanaal verbindt Brugge met de zee via Port of Antwerp-Bruges. Met de vernieuwing van de Visartsluis wil de Vlaamse overheid de toegang tot de achterhaven verhogen en de economische toekomst van de haven verzekeren. Ondanks het industriële karakter van de streek is er ook veel natuur langs het kanaal. Port of Antwerp-Bruges streeft naar klimaatneutraliteit in 2050. Circulariteit, gebruik van hernieuwbare energiebronnen zoals groene waterstof worden ingezet om dit doel te bereiken.
De IJzer is een typische regenrivier en door de hevige debietschommelingen soms moeilijk bevaarbaar. Op vlak van biodiversiteit valt er veel te beleven. De IJzervallei is immers een belangrijk broedgebied voor weide- en moerasvogels. In de winter van 2023 trad de IJzer uit haar oevers en overspoelde de winterbedding in de IJzervallei. Ook in de zomer kunnen hevige regenbuien er tot hoge waterpeilen en watersnood leiden. Gecontroleerd waterbeheer wordt ingezet in de IJzervallei om wateroverlast en waterschade te beperken.